Κυριακή 20 Οκτωβρίου 2013

Ο τονισμός των εγκλιτικών λέξεων των αρχαίων ελληνικών









Οι εγκλιτικές λέξεις της αρχαίας ελληνικής
















Ο τονισμός των εγκλιτικών λέξεων

















οι τύποι των προσωπικών αντωνυμιών μοῦ, μοί, μέ – σοῦ, σοί, σέ - οὗ, οἷ, ἓ


όλες οι πτώσεις ενικού και πληθυντικού της αόριστης αντωνυμίας τὶς – τὶ
 εκτός από τον τύπο του ουδέτ. πληθ. ἄττα (= τινά = μερικά)


όλοι οι δισύλλαβοι τύποι της οριστικής του ενεστώτα των ρημάτων
 εἰμὶ (= είμαι) και φημὶ (= λέγω)

τα επιρρήματα πού, ποί, ποθὲν - πώς, πή (ή πῄ) ποτὲ


τα μόρια γέ, τέ, τοί, πέρ, πώ, νὺν
και το πρόσφυμα δὲ (διαφορετικό από το σύνδεσμο δὲ)

Χάνεται

 α) σε όλα τα εγκλιτικά (μονοσύλλαβα ή δισύλλαβα), όταν η προηγούμενη λέξη είναι οξύτονη ή περισπώμενη:  ναός τις,
καλόν ἐστι στην περίπτωση αυτή ο τόνος της προηγούμενης λέξης κανονικά ήταν βαρεία, εφόσον τονιζόταν στη λήγουσα· επειδή όμως ανεβαίνει ο τόνος του εγκλιτικού, η βαρεία μετατρέπεται σε οξεία. τιμῶ σε, τιμῶ τινας


β) μόνο στα μονοσύλλαβα εγκλιτικά, όταν η προηγούμενη λέξη είναι παροξύτονη:
γέρων τις, παιδεύω σε.



Ανεβαίνει

2. Ο τόνος των εγκλιτικών ανεβαίνει στη λήγουσα της προηγούμενης λέξης (ως οξεία), όταν η προηγούμενη λέξη είναι προπαροξύτονη ή προπερισπώμενη ή άτονη ή εγκλιτική: ἔλαφός τις, ἔλαφοί τινες

η προηγούμενη λέξη είναι προπαροξύτονη, γι' αυτό ο τόνος φεύγει από το εγκλιτικό και ανεβαίνει στη λήγουσά της ως οξεία. κῆπος τὶς > κῆπός τις, Ἀριαῖος τὲ > Ἀριαῖός τε



στο παράδειγμα έχουμε μια σειρά μεταβίβασης τόνων από το ένα στο άλλο.
Ο τόνος από το μοὶ πηγαίνει στο ἐστὶ, από το ἐστὶ πηγαίνει στο τὶς και από το τὶς στο εἰ.


3. Ό τόνος των εγκλιτικών μένει στη θέση του (δηλ. δε γίνεται έγκλιση τόνου):

α) όταν η προηγούμενη λέξη είναι παροξύτονη και το εγκλιτικό δισύλλαβο:  λόγοι τινές, ανθρώπων τινῶν, φίλοι εἰσίν·

β) όταν η προηγούμενη λέξη έχει πάθει έκθλιψη ή όταν πριν από το εγκλιτικό υπάρχει στίξη:  καλόν δ' ἐστίν - Ὅμηρος, φασί, τυφλὸς ἦν·

γ) όταν υπάρχει έμφαση ή αντιδιαστολή:
παρὰ σοῦ, πρὸς σέ· ταῦτα σοὶ λέγω, οὐκ ἐκείνῳ.











Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου